KIES (Kinderen In Echtscheiding Situatie)
Ieder kind gaat er vanuit dat zijn ouders gewoon altijd bij elkaar blijven. Zeker heel jonge kinderen vinden dit zo vanzelfsprekend dat ze er geen moment aan twijfelen dat dit altijd zo blijft. Als deze situatie plotseling gaat veranderen door een scheiding wordt het vertrouwen van het kind erg op de proefgesteld. Alles wat vertrouwd was voor het kind is plotseling verdwenen of anders.
Vaak komt het voor dat een kind moet gaan verhuizen door de scheiding. Het kind moet gaan wennen aan een ouder die er niet is en soms ook nog een ouder die meer moet gaan werken en dus ook minder aanwezig is.
Ook alle heel gewone dagelijkse dingen gaan veranderen. Dingen als samen eten of een verhaaltje voor het slapen gaan zijn plotseling niet meer hetzelfde. Het kind wordt ook geconfronteerd met de gevoelens van de ouders.
Ondanks het regelmatig voorkomen van scheidingen in de huidige maatschappij, schamen veel kinderen zich toch voor het feit dat hun ouders gescheiden zijn. Ze vinden het moeilijk er met leeftijdsgenoten over te praten uit angst om gek of zielig gevonden te worden. Soms speelt ook schaamte een rol wanneer het kind veel materialistische dingen is kwijtgeraakt door de scheiding.
We zien vaak bij kinderen van gescheiden ouders dat zij een gedeelte van de schuld van de scheiding bij zichzelf leggen. Gedeeltelijk komt dit doordat vooral wat jongere kinderen zichzelf een grote rol toedichten in wat er om hen heen gebeurd. Vooral peuters kunnen de schuld erg naar zich toetrekken, omdat zij zichzelf nog erg als de belangrijkste persoon in de wereld beschouwen.
Maar door de schuld op zich te nemen, proberen kinderen ook grip op de situatie te krijgen. Iets wat buiten ze om gebeurd is beangstigend en hebben ze niet in hun macht. Door de schuld op zich te nemen, krijgen ze het gevoel het ook weer te kunnen herstellen.
Vanaf het eerste begin van de scheiding is het dan ook zeer belangrijk dat de kinderen buiten de conflicten gehouden worden. Ook moet steeds weer aan het kind uitgelegd worden dat de papa en mama gaan scheiden, maar dat dit niet de schuld van het kind is. Scheiden is iets wat grote mensen doen en daar hebben kinderen geen invloed op, dus ook geen schuld aan.
Bijna alle kinderen blijven na de scheiding hopen dat het wel weer goed komt. Dit wordt nog versterkt wanneer een van de ouders eigenlijk niet wilde scheiden en het kind dit weet. Het is dan ook zeer belangrijk dat wordt benadrukt ten opzichte van het kind dat de scheiding echt definitief is. Veel ouders vinden het moeilijk om dit zo tegen hun kind te zeggen, ze zijn bang het kind verdriet te doen. Maar het kind heeft meer verdriet door valse hoop.
Indien ouders met vragen zitten omtrent het anders omgaan met hun kinderen door de scheiding, is er voor hen het traject: KIES Gescheiden Opvoeden mogelijk.
Een kind is voor zijn ontwikkeling afhankelijk van zijn ouders. Zij moeten hun kind verzorgen en opvoeden zodat het kan uitgroeien tot een zelfstandige volwassene. Door het kind deel te laten nemen aan een KIES groep krijgt het kind de mogelijkheid op een eigen verwerking van de scheiding. Dit komt een gezonde ontwikkeling ten goede en voorkomt onnodige problemen.
De interventies in het programma KIES zijn gericht op het bevorderen van de competenties en het zelfvertrouwen van kinderen en ouders in de situatie waarin ze zijn geraakt door de echtscheiding.
KIES beoogt:
Verduidelijking van informatie over scheiden;
Verduidelijking van de verschillende perspectieven;
Begrip voor jezelf en de ander;
Sterk maken van kinderen en ouders;
Competenter gedrag bij het omgaan met veranderingen door de scheiding, conflicten, verwerking, gedrags- en faseproblemen en oplossen van moeilijke situaties;
Minder gebruik van dwingende en negatieve disciplinevormen ten opzichte van de verschillende partijen, ex-partners onderling, ouders en kinderen, ex-partners nieuwe relaties van ex, kinderen met leden van samengesteld gezin;
Betere communicatie tussen alle partijen, over de scheiding en over verantwoordelijkheden ouders en opvoedingskwesties tussen ouders onderling en tussen ouders en kind, en minder opvoedingsstress.
Deze resultaten worden bereikt door het creëren van lotgenoten contact voor de kinderen en een ondersteunende leeromgeving voor de ouders in de ouderbijeenkomsten en door informatieverstrekking. Bij KIES kunnen kinderen praten over hun eigen ervaringen met de scheiding van hun ouders en alle veranderingen en moeilijkheden die ze daarbij ervaren. Kinderen kunnen de voor hen best mogelijke hulp en antwoorden vinden binnen het lotgenoten groepje en zelf leren hoe ze aan antwoorden en hulp kunnen komen in hun eigen omgeving. Ouders kunnen informatie en tips krijgen over scheiding en opvoeden en praktische informatie over vaardigheden die ze kunnen toepassen in hun dagelijks gescheiden leven.
KIES in de praktijk
KIES is geen therapie maar begeleiding van kinderen van gescheiden ouders
Hierdoor is KIES toegankelijk voor alle kinderen van gescheiden ouders en niet alleen de kinderen die “vastgelopen” zijn. In een lotgenoten groep wordt d.m.v. spel, creativiteit en praten het gevoel weer geopend en komt er weer ruimte om kind te zijn.
Vaak horen wij ouders zeggen dat het kind alles goed heeft verwerkt en dat er niets of weinig meer is te merken van de scheiding. Dit kan het geval zijn. Onze ervaring is echter dat veel wordt weggedrukt en dus aan de buitenkant weinig meer te merken is. Tijdens een KIES groep komt dit dan toch naar buiten en kan er eindelijk door het kind met de ouders over worden gesproken. Hierdoor zie je het kind in vele opzichten opbloeien en de school resultaten en sociaal-emotionele ontwikkeling weer een sprong maken.
Het komt ook regelmatig voor dat ouders zich afvragen of nu de thuissituatie uitvoering besproken wordt en zij als ouders “op het matje worden geroepen”. Dit is niet zo! We praten met de kinderen over hoe zij de scheiding hebben ervaren en wat het nu nog met hen doet.
Ook is alles wat er besproken wordt tijdens de KIES bijeenkomsten vertrouwelijk en wordt dus discreet behandeld.
Een KIES project wordt gegeven door gecertificeerde KIES coaches. Dit gebeurt meestal op school omdat de school een veilige en vertrouwde plaats is voor de kinderen. Daarnaast is de leerkracht een vertrouwde professional voor hen.
De aanmelding gebeurt via school. Daarna zullen de KIES coaches samen met de school de groepjes, van maximaal 10 kinderen, samenstellen.
Ontwikkelingspsychologie van opvoeden in de context van echtscheidingssituatie.
Het risico op het ontwikkelen van ernstige conflicten, gedrags- en emotionele problemen vermindert als ex-partners hun verantwoordelijkheid als ouders kunnen nemen zonder oordelen en verwijten naar elkaar en hun kind hiermee niet belasten. Dit kan als ouders ondanks hun scheiding het contact met hun kind positief kunnen houden, hen positief leren omgaan in de relaties met de ander, hen sociale vaardigheden leren, ontwikkelingsvaardigheden en probleemoplossende vaardigheden leren in een ondersteunende omgeving en niet te vervallen in voordoen hoe een relatie niet werkt.
De sociale-informatietheorie en coaching.
Deze theorie benadrukt de belangrijke rol van gedachten (verwachtingen, attributies, geloof) die kinderen en ouders hebben en de invloed daarvan op bijvoorbeeld hun houding, besluitvaardigheid, zelfbekwaamheid en de bedoelingen van hun gedrag. Bij KIES worden kinderen en hun ouders aangemoedigd zelf andere verklaringen te zoeken voor zowel het gedrag van hun kind als dat van henzelf. Door het hanteren van het coachingsmodel leren kinderen en ouders anders te denken en zoeken naar voor hen best passende mogelijkheden en oplossingen i.p.v. invullen wat de behoefte van de ander zou zijn.
Ontwikkelingspsychopathologie
Kennis over de risico- en beschermende factoren voor de ontwikkeling van psychopathologie bij kinderen en adolescenten. Risicofactoren waarop KIES zich richt zijn voortdurende conflicten en relatieproblemen, meemaken van geweld, voortdurende pesterijen, PAS en parentificatie, spanningen, stress of depressie bij kinderen en de ouders.
Wettelijke uitgangspunten
Gescheiden ouders houden volgens de wet in principe samen het ouderlijk gezag over hun kinderen. Zij blijven daarom ook na de scheiding voor hen verantwoordelijk. De rechter kan echter beslissen om van dit uitgangspunt af te wijken als dat beter is voor de kinderen. Verder staat in de wet dat kinderen en de niet-gezagdragende ouder recht hebben op contact met elkaar. De verzorgende ouder mag de kinderen niet weghouden bij de andere ouder. De niet-gezagdragende ouder heeft bovendien recht op informatie en consultatie. Ook van deze uitgangspunten kan de rechter in het belang van de kinderen afwijken. De school is ook verplicht beide ouders, gezagdragend of niet, te informeren.
Contact
Indien u meer informatie wilt over onze aanpak of een KIES traject op uw school, bel ons dan op 0172-490768 of stuur ons een email op training[at]enowa.nl. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.